OCHRONA PRZYRODY W KWIDZYNIE I NAJBLIŻSZEJ OKOLICY

 

 

     Poszanowanie przyrody ma w Polsce długie tradycje. Pierwsze prawo ustanowił król Bolesław Chrobry, który prawie przed tysiącleciem zakazał zabijania bobrów i wyznaczył do pilnowania żeremii strażników zwanych bobrownikami. Uważał, że należy chronić lasy jako siedliska zwierząt

i naturalną zaporę przed najazdami wrogów.

     Kazimierz Wielki zakazał wycinania drzew bartnych, nakazał chronić lasy przed pożarem.

      Władysław Jagiełło wydał zakaz wyrębu cisów i ustanowił zasadę,

że polowanie może odbywać się tylko na własnym gruncie. Karał za kradzież drewna i polowanie od wiosny do jesieni.

       Już w 1443r. zakazano polowań na łosie i tury, a w czasach Zygmunta Starego chroniono żubra, sokoła a nawet łabędzia. Król Zygmunt III Waza

na pewnych terenach zakazał polowań na tury. Niestety, w 1627r. zabito ostatniego tura.

       Poprzez następne wieki również kładziono nacisk na ochronę przyrody.

Ale cóż to jest ta ochrona przyrody?

      Jest to działalność człowieka mająca na celu zachowanie cennych tworów przyrody, ich skupień i zespołów, w postaci ochrony gatunkowej roślin

i zwierząt. Jest to też racjonalna gospodarka zasobami przyrody (zasobami mineralnymi, wodą, powietrzem, glebą i organizmami żywymi).

     W Polsce istnieją różne formy ochrony przyrody : parki narodowe, parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody, użytki ekologiczne, ochrona gatunkowa roślin i zwierząt.

      W Kwidzynie i najbliższej okolicy również chronione są przyrodniczo cenne obiekty.

        Na Miłosnej koło Kwidzyna znajduje się rezerwat przyrody „Kwidzyńskie ostnice”. Rezerwat przyrody jest to obszar obejmujący zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym ekosystemy, poszczególne rośliny

i zwierzęta, twory przyrody nieożywionej, które mają znaczenie naukowe, przyrodnicze, krajobrazowe lub kulturowe.

       Florystyczny rezerwat przyrody „Kwidzyńskie ostnice” został utworzony

w 1966r. na terenie lasów Miłosna. Zajmuje powierzchnię 0,20 ha. Zadaniem rezerwatu jest ochrona najbardziej na północ wysuniętego stanowiska ostnicy Jana – trawy stepowej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ostnica Jana (Stipa joannis) jest to wieloletnia trawa do wysokości 1m, tworząca gęste kępy. Liście ma wąskie, typowe dla traw, gładkie. Kwiatostany wiechowate, okazałe, z plewkami zaopatrzonymi w bardzo długie, spiralnie skręcone, niezwykle dekoracyjne ości, od których pochodzi nazwa rośliny. Kwitnie w maju i w czerwcu. Ostnica Jana jest to przedstawiciel ginącej u nas

i bardzo rzadkiej roślinności stepowej. Rośnie na słonecznych i suchych zboczach. W „Polskiej czerwonej księdze roślin” 3 gatunki wymienione są jako narażone na wyginięcie: ostnica Jana, ostnica powabna i ostnica piaskowa. Wynika to z zanikania ich naturalnych stanowisk, co ma związek z zaorywaniem i zalesianiem.

 

 

 

 

   

      Na terenie Kwidzyna i w najbliższej okolicy chronione są również pomniki przyrody. Są to pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno – pamiątkowej i krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, w szczególności sędziwe i okazałych rozmiarów drzewa i krzewy gatunków rodzimych i obcych, głazy narzutowe, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, jaskinie.

      Uznanie za pomnik przyrody następuje na drodze rozporządzenia wojewody lub uchwały rady gminy, określającego lokalizację i nazwę obiektu, a także ograniczenia i zakazy obowiązujące w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu chronionego.

      Kryterium uznania drzewa za pomnik przyrody jest jego obwód mierzony

na wysokości 130 cm od powierzchni ziemi. Obwody najbardziej pospolitych gatunków drzew stanowiące granice dla drzew pomnikowych wynoszą: grab pospolity – 188cm, brzoza brodawkowata – 219 cm, klon jawor – 219 cm, klon pospolity – 219 cm, wiąz pospolity – 219 cm, jesion wyniosły – 251 cm, kasztanowiec biały – 300 cm, buk pospolity – 314 cm, sosna i świerk – 314 cm, dąb szypułkowy, topola białodrzew i wierzba biała – 376 cm. Szczegółowym wykazem obwodów drzew pomnikowych dysponuje Wojewódzki Konserwator Przyrody w Gdańsku.

      W przypadku głazów narzutowych kryterium uznania za pomnik przyrody jest obwód mierzony w najszerszym miejscu projektowanego obiektu. Przyjmuje się, że minimalny obwód powinien wynosić 300 cm.

      Zgłoszenia pomnika może dokonać każdy człowiek, osobiście lub korespondencyjnie. Zgłoszenie powinno zawierać niezbędne informacje umożliwiające identyfikację projektowanego obiektu, a w szczególności przedmiot – głaz, drzewo, krzew czy inny obiekt, gatunek drzewa, orientacyjny obwód. Bardzo ważne jest położenie obiektu. W przypadku miasta należy podać ulicę i numer, ewentualnie rodzaj nieruchomości. W przypadku terenów leśnych należy podać nazwę Leśnictwa, numer oddziału i pododdziału. Do zgłoszenia należy dołączyć szkic sytuacyjny lub mapę terenu z zaznaczonym obiektem.

    Pomniki przyrody są bardzo ważnym składnikiem krajobrazu, podnoszą jego piękno, zwiększają różnorodność, często są związane z lokalną legendą lub postaciami historycznymi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rozmieszczenie pomników przyrody w Kwidzynie

i najbliższej okolicy.

 

 

Oznakowanie drzew pomnikowych- zielona tabliczka z białym orłem i napisem:

„Pomnik przyrody- prawem chroniony”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Miłorząb w parku za Urzędem Miasta

 

 

 

Cis przed Urzędem Miasta przy ul. Warszawskiej

 

Dąb przy ul. Warszawskiej

 

 

 

Kasztanowiec przy ul. Malborskiej

 

 

 

 

 

Topola przy ul. Furmańskiej

 

 

Wiąz przy ul. Łąkowej

         

Grab w parku na północ od zamku

 

 

 

Wiąz w parku na północ od zamku

 

Buk przy ul. Słowiańskiej

 

 

Miłorząb przy ul. Słowiańskiej

 

Klon przy ul. Słowiańskiej

 

 

 Grusza  na wysokości ogrodów  działkowych osiedla „Bajkowe”

 

Wiąz przy ul. Słowiańskiej

 

 

Wiąz przy ul. Szkolnej

 

Dąb przy ul. Słowiańskiej

 

 

Dąb przy ul. Słowiańskiej

 

 

Dąb przy ul. Słowiańskiej

 

 

Dąb przy ul. Słowiańskiej

 

 

Dąb na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

 

Wiąz na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

Cisy na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

 

Cis na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

Cisy na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

 

 

Cisy na skwerze przy Placu Plebiscytowym

 

Dąb na podwórku posesji przy ul. Braterstwa Narodów

 

 

Dąb przed biblioteką przy ul. Piłsudskiego

 

Wiąz przy ul. Piłsudskiego

 

 

 

Dąb przy ul. Piłsudskiego

 

 

 

Cis przy ul. Chopina

 

 

Cis przy ul. Basztowej

 

 

Dąb w parku przy ul. Hallera

 

 

Topola w parku przy ul. Hallera

 

 

Wiąz w parku przy ul. Hallera

 

 

Dąb w parku przy ul. Hallera

 

Dąb w parku przy ul. Hallera

 

 

Jesion przy ul. Kościuszki

 

Dąb przy ul. Kościuszki

 

 

Lipa przy ul. Kościuszki

 

Dąb przy ul. Grudziądzkiej

 

 

Dąb przy ul. Grudziądzkiej

 

Dąb przy ul. Grudziądzkiej

 

 

Głazy narzutowe przy ul. Lotniczej

 

 

Głazy narzutowe przy ul. Lotniczej

 

 

Lipa przy ul. Młynarskiej

 

 

Wiąz przy ul. Młynarskiej

 

 

Głaz narzutowy przy Gimnazjum nr 2 przy ul. Mickiewicza

 

Klon przy ul. Piastowskiej

 

 

Lipa przy ul. Piastowskiej (droga dojazdowa do Przedsiębiorstwa „Kompap”)

 

Klon przy ul. Piastowskiej (droga dojazdowa do Kamionki)

 

 

Wykaz pomników przyrody w Kwidzynie i najbliższej okolicy.

 

L.p.

Numer rejestru wojewódzkiego

Rodzaj pomnika

Wymiary

Lokalizacja

Obwód (cm)

Wysokość (m)

1.

78/93

Miłorząb dwuklapowy

172

20

Park za budynkiem Urzędu Miasta

2.

87/93

Cis pospolity

67

8

ul. Warszawska – przed Urzędem Miasta

3.

64/93

Dąb szypułkowy

388

25

ul. Warszawska 18

4.

67/93

Kasztanowiec zwyczajny

318

28

ul. Malborska 49

5.

260/96

Topola biała

625

18

ul. Furmańska (blisko Marezy)

6.

66/93

Wiąz górski

250

24

ul. Łąkowa

7.

59/93

Grab pospolity

240

23

Park na północ od zamku

8.

58/93

Wiąz górski

257

32

Park na północ od zamku

9.

77/93

Buk pospolity

300

25

ul. Słowiańska 9

10.

54/93

Miłorząb dwuklapowy

175

24

ul. Słowiańska 9

11.

62/93

Klon pospolity

254

32

ul. Słowiańska 15

12.

63/93

Grusza

214

12

Na wysokości ogrodów działkowych osiedla  „Bajkowe

13.

63/93

Wiąz górski

242

30

ul. Słowiańska

14.

53/93

Wiąz górski

244

31

ul. Szkolna

15.

73/93

Dąb szypułkowy

250-300

29-30

ul. Słowiańska – przed Zespołem Szkół nr1

16.

73/93

Dąb szypułkowy

250-300

29-30

ul. Słowiańska – przed Zespołem Szkół nr1

17.

73/93

Dąb szypułkowy

250-300

29-30

ul. Słowiańska – przed Zespołem Szkół nr1

18.

73/93

Dąb szypułkowy

250-300

29-30

ul. Słowiańska – przed Zespołem Szkół nr1

19.

57/93

Dąb szypułkowy

380

32

Skwer przy Placu Plebiscytowym

20.

56/93

Wiąz górski

378

33

Skwer przy Placu Plebiscytowym

21.

84/93

Cisy pospolite

37-67

10

Skwer przy Placu Plebiscytowym

22.

82/93

Cis pospolity

68

7

Skwer przy Placu Plebiscytowym

23.

83/93

Cisy pospolite

38-83

10

Skwer przy Placu Plebiscytowym

 

 

24.

81/93

Cisy pospolite

51-72

6

Skwer przy Placu Plebiscytowym

 

 

25.

109/96

Dąb szypułkowy

390

28

Podwórko posesji przy ulicy Braterstwa Narodów

26.

79/93

Dąb szypułkowy

343

28

Przed biblioteką przy ul. Piłsudskiego

27.

52/93

Wiąz górski

340

32

ul. Piłsudskiego (między 11 i 13)

28.

51/93

Dąb szypułkowy

498

33

ul. Piłsudskiego (między 5 i 9)

29.

88/93

Cis pospolity

75

8

ul. Chopina 11

30.

86/93

Cis pospolity

97

10

ul. Basztowa (Skrzyżowanie z ul. Piłsudskiego)

31.

50/93

Dąb szypułkowy

398

30

Park przy ulicy Hallera

32.

65/93

Topola

372

35

Park przy ulicy Hallera

33.

48/93

Wiąz

326

33

Park przy ulicy Hallera

34.

49/93

Dąb szypułkowy

440

33

Park przy ulicy Hallera

35.

108/96

Dąb

365

25

Park przy ulicy Hallera

36.

60/93

Jesion wyniosły

413

33

ul. Kościuszki 50

37.

80/93

Dąb szypułkowy

350

20

ul. Kościuszki 50

38.

61/93

Lipa drobnolistna

320

32

ul. Kościuszki 50

39.

74/93

Dąb szypułkowy

329-335

30

ul. Grudziądzka

40.

75/93

Dąb szypułkowy

329-335

30

ul. Grudziądzka

41.

76/93

Dąb szypułkowy

329-335

30

ul. Grudziądzka

42.

90/93

Głazy narzutowe        ( 3 sztuki )

660-885

 

ul. Lotnicza – obok przychodni zakładowej

43.

89/93

Głazy narzutowe            (3 sztuki)

515-720

 

ul. Lotnicza – obok hoteli robotniczych

44.

72/93

Lipa drobnolistna

352

25

Teren gospodarstwa rybackiego – skarpa pokryta lasem

45.

71/93

Wiąz górski

257

21

ul. Młynarska (za II mostem)

 

46.

110/96

Głaz narzutowy

570

 

Teren Gimnazjum nr 2 przy ulicy Mickiewicza

47.

70/93

Klon

295

20

ul. Piastowska

48.

31/98

Lipa drobnolistna

465

30

ul. Piastowska (droga dojazdowa do Przedsiębiorstwa „Kompap”)

49.

 

Klon

 

 

ul. Piastowska (droga dojazdowa do Kamionki – blisko lipy – pomnika przyrody)

Literatura:

- „Mikołajek nadmorski” – Jesień 1999, Biuletyn informacyjny LOP

- „Przyroda Polski pod ochroną” – R. Olaczek

- „Rośliny chronione w Polsce” I. Szwedler, M. Sobkowiak

-„Polskie parki narodowe i nie tylko…” – Informator Europejskiego Centrum        Ekologicznego

- Wyciąg z Internetu – Starostwo Powiatowe w Kwidzynie – Historia regionu

  z dnia 15.06.2004r.

- Wyniki przeglądu pomników przyrody znajdujących się na terenie Miasta Kwidzyna – załącznik do protokołu z dnia 7 września 2000r. – materiały otrzymane z działu Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w Kwidzynie

 

 

 

 

Fotografie i opracowanie:

mgr Grażyna Łach